Jeopolitik gerilim BES’i sarstı: Tasarrufun rotası altından hisse senedine kaydı

Orta Doğu’da tırmanan savaş ortamı, Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki (BES) fon büyüklüğünü baskılarken, yatırımcı tercihlerinde de belirgin bir değişime yol açtı. Altın ağırlığı azalırken, hisse senedi fonları öne çıktı. Peki, BES’teki 12 milyon katılımcı belirsizlik döneminde birikimlerini hangi enstrümanlarda değerlendirmeli? Noyan Doğan Hürriyet'te değerlendirdi;

Orta Doğu’daki savaş, güvenli liman olarak bilinen altının değer kaybetmesi, piyasalardaki belirsizlik, Bireysel Emeklilik Sistemini (BES) ve sistemdeki katılımcıların tasarruflarını da etkiledi. Bir taraftan BES havuzundaki fon varlığı azalırken, tasarrufların değerlendirildiği emeklilik fonlarının getirileri de farklılaştı. Peki, emeklilik fonları ve getirilerinde neler değişti, BES’teki 12 milyon kişi belirsizlik ortamında tasarruflarını nasıl değerlendirmeli? Önerilere geçmeden önce kısa bir durum değerlendirmesi yapalım.

28 Şubat’ta başlayan savaş öncesi BES’te toplam fon büyüklüğü, 2.1 trilyon liranın üzerindeyken, savaş etkisi ile önce mart ayının sonlarında 1.9 trilyon liraya geriledi, şimdilerde biraz toparlanarak 2 trilyon liraya çıktı; ancak savaş öncesi seviyeleri yakalayamadı, halen 100 milyar liralık kayıp mevcut. Bunun da tek nedeni, sistemdeki katılımcıların yüzde 32’sinin yatırım tercihinin altın olması; BES’te fon büyüklüğünün yüzde 56’sının da altın fonundan oluşması. Bu durum, çoğunluk katılımcının tasarruflarının azalmasına, BES fonlarının değer kaybetmesine neden oldu. Basit bir hesapla sistemdeki 3.8 milyon katılımcı bu durumdan olumsuz etkilendi.

DEĞİŞKEN FONLARIN YILDIZI PARLADI

Belirsizlik ortamı emeklilik fonlarının getirilerini de etkiledi. 2025 yılının tamamında emeklilik fonları içinde altın fonu kelimenin tam anlamıyla getiri rekoru kırdı. Öyle ki, tasarruflarını altın fonunda değerlendirenler, yüzde 100’ün üzerinde getiri sağladı, geçen yılın enflasyonu ile mukayese edildiğinde reel getiri yüzde 70’lerde oldu. Çok basit hesapla anlatırsam, geçen yıl, altın fonunu tercih eden katılımcının sisteme yatırdığı 1.000 lira, sene sonunda 1.700 lira oldu. faiz ağırlıklı fonları tercih edenlerin de birikimleri geçen sene yüzde 54, enflasyona endekslendiğinde de yüzde 24 arttı. 2025’te tasarruflarını hisse fonlarında değerlendirenler hayal kırıklığı yaşadı, çünkü hisse fonlarının getirisi yüzde 12 ile enflasyonun çok altında kaldı.

ALTINDAN KAÇIŞ BAŞLADI

Peki, 2026’nın başından bu yana yaklaşık dört aylık sürede durum ne? Emeklilik fonlarının getirilerini analiz ettim. Durum tam tersine döndü. Sene başından bu yana emeklilik fonlarında en yüksek getiriyi yüzde 24.2 ile hisse fonları sağladı. Aynı dönemdeki yüzde 10.04’lük enflasyonla mukayese edildiğinde hisse fonlarının reel getirisi yüzde 14.1 oldu. Yine sene başından bu yana yüksek getiri sunan fonlar, değişken fonlar. Nedir değişken fonlar? Bunlar; içinde altın, hisse gibi tek bir yatırım aracının ağırlığının olmadığı; döviz, altın, hisse, faiz, borçlanma araçları gibi farklı farklı yatırım araçlarına, yani çeşitli varlıklara yatırım yapan fonlar. Sene başından bu yana değişken fonların getirileri yüzde 23’lerde ki, bu da enflasyonun 12 puan üzerinde getiri anlamına geliyor.

Sene başından bu yana altın ve faiz içeren fonların durumu ne olmuş? Dört ayda altın fonu, enflasyonun da altında yüzde 9 getiri sağlamış. Faiz içeren para piyasası fonlarının getirisi ise enflasyonun biraz üzerinde, yüzde 12 olmuş. Özetlersem; sene başından bu yana altın fonunu tercih edenlerin tasarrufları enflasyon karşısında erirken, hisse fonlarını tercih edenler ise tasarruflarına yüksek getiriler elde etti. Şöyle de diyebiliriz, geçen sene altından rekor getiriler elde edenler şimdilerde hayal kırıklığı yaşarken, geçen sene hisse fonlarından hayal kırıklığı yaşayanların şimdilerde yüzü gülüyor. Belirli bir kesim bunu anlamış olacak ki, BES’te, yavaş yavaş altından kaçışlar başladı.

TASARRUF SAHİPLERİNE ÖNERİLER

Gelelim, BES katılımcılarına tavsiyelere. Her zaman söylediğimi tekrarlayayım, BES emeklilik sistemi olduğu için bir aylık, altı aylık; piyasadaki dengesizliklere bakıp da panikle hareket etmemek gerekiyor. Ama bu, tasarrufları tek bir varlık sınıfına bağlayıp, üzerine yatmak anlamına da gelmiyor. Altın fonundaysanız, alıp, tasarrufunuzun tamamını hisse fonuna geçirin de demiyorum. Bu gibi belirsizlik ortamında bazı değişiklikler yapmak gerekiyor. Altın ağırlıklı veya hisse ağırlıklı fonlardaysanız değiştirin derim. Mesela, biraz altın, biraz hisse, biraz faiz içeren para piyasası şeklinde; eşit bir dağılım yapabilirsiniz. Ya da değişken fonları tercih edebilir; değişken fonun içinde altın, hisse, para piyasası şeklinde bir dağılım yapabilirsiniz.

İLGİLİ HABER

FİNANS

Altında senaryo sil baştan! DİKKAT: Rüzgarı tersine döndüren 3 kritik darbe...

Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı