SON DAKİKA HABERİ | SGK denetimleri sonrası emeklilik iptali endişesi! 18 yaş altı sigortalılıkta kurallar neler?
Son günlerde birçok kişi, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) geçmişte 18 yaşından önce sigortalı gösterilen kişilerin emekliliklerini iptal ettiği yönündeki iddiaları gündeme taşıyor. Özellikle EYT kapsamında emekli olan bazı vatandaşlar, sigorta başlangıçlarının risk oluşturup oluşturmadığını merak ediyor. Konuya ilişkin merak edilen soruları hürriyet.com yazarı Noyan Doğan köşesinde anlattı... İşte detaylar...
SGK, kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılık uygulamalarına yönelik denetimlerini düzenli olarak gerçekleştiriyor.
Prim gün sayısını tamamlamak amacıyla fiilen çalışılmayan iş yerlerinde sigortalı gösterilmek, boşanmış gibi görünerek ölüm aylığı almak ya da çeşitli sosyal güvenlik haklarından yararlanmak için gerçeğe aykırı sigortalılık oluşturulması kurumun denetim alanında yer alıyor.
Bu kapsamda aile işletmelerinde küçük yaşta sigortalı gösterilen çocuklar da incelemeye tabi tutulabiliyor.
SGK'nın yaptığı incelemelerde sahte sigortalılık tespit edilmesi halinde ilgili sigortalılık süreleri ve prim günleri iptal ediliyor.
Ödenen primler geri verilmezken, emeklilik hakkı elde edilmişse aylık kesiliyor ve yapılan ödemeler faiziyle birlikte geri talep ediliyor.
Ayrıca sahte sigortalılık işlemlerine ilişkin adli süreçler başlatılabiliyor. Bu kapsamda son 5 yılda 12 bin 209 kişinin emekliliğinin iptal edildiği ve ödenen maaşların geri istendiği belirtiliyor.
İş Kanunu'na göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasak. Ancak 14 yaşını tamamlamış ve ilköğretimini bitirmiş çocuklar, eğitimlerini aksatmayacak hafif işlerde çalışabiliyor.
15 yaşını tamamlayıp 18 yaşını doldurmamış kişiler "genç işçi", 14 yaşını tamamlamış ancak 15 yaşını doldurmamış kişiler ise "çocuk işçi" olarak tanımlanıyor.
Bu kişilerin çalıştırılabilmesi için sağlık raporlarıyla işe uygunluklarının belgelenmesi gerekiyor.
18 yaşından önce yapılan sigortalılık işlemleri emeklilik süresinin başlangıcı olarak kabul edilmiyor. Ancak bu dönemde ödenen primler, prim gün hesabında değerlendirilebiliyor.
Çocuk işçiler, genç işçiler, stajyerler, çıraklar ve mesleki eğitim gören öğrenciler için iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık sigortası kapsamında prim yatırılabiliyor.
Bu nedenle 18 yaş öncesi sigortalılık, emeklilik yaşını ya da sigortalılık süresini öne çekmiyor.
Aile şirketlerinde veya anne-babaya ait iş yerlerinde küçük yaşta sigortalılık uygulamaları uzun yıllardır yaygın şekilde görülüyor.
SGK'nın yayımladığı genelgede, aileye ait iş yerinde çalışan küçüklerin sigortalı sayılabilmesi için vasinin katılımıyla hazırlanmış ve hakim tarafından onaylanmış yazılı bir hizmet sözleşmesinin bulunması gerektiği belirtiliyor.
Bu şartların bulunmaması halinde yapılan sigortalılık işlemleri geçersiz sayılabiliyor.
SGK tarafından yapılan incelemede, 18 yaşından önceki sigortalılık süresinin emeklilik hesabında kullanıldığı ve kişinin bu süre sayesinde emeklilik hakkı elde ettiği tespit edilirse emeklilik iptal edilebiliyor.
Bu durumda ödenen emekli maaşları faiziyle birlikte geri talep edilirken, sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı da sona erebiliyor.
Buna karşılık, 18 yaşından önce sigortalı olup emeklilik hesabı 18 yaş sonrasındaki sigortalılık süresine göre yapılmış ve gerekli şartlar bu şekilde tamamlanmışsa emeklilik açısından herhangi bir risk bulunmuyor.
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı
