Altın, döviz, borsa… Ekonomide yeni dönemin şifreleri: Prof. Dr. Develi uyardı!

Savaşın gölgesinde küresel piyasalardaki dalgalanma hız kesmiyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın “Savaş büyük ölçüde bitti” açıklaması, ekonomi çevrelerinde tartışma yarattı. Piyasalar bu mesajla mı yön buldu? Petrol fiyatları sert iniş çıkışlarla hareket ederken, altın, döviz ve borsada son durum yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

ABD-İran gerilimi ekonominin gidişatını etkilemeye devam ediyor. ABD Başkanı Trump ise 'savaş bitti' söylemiyle gündeme geldi. Bu açıklama piyasaları speküle etme amaçlı mı? Altın, döviz, borsada yön ne olacak? Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdulkadir Develi değerlendirdi;

AÇIKLAMALARI PİYASALARDA ALGIYI DEĞİŞTİRİYOR

  Dün petrol fiyatı 114 dolara kadar çıktı. Ardından Trump’ın bu konudaki açıklamalarıyla birlikte piyasalar artık bu tür söylemlere de alışmış durumda. Çünkü ticaret tarifeleri konusunda da önce sert bir çıkış yapıp sonra geri adım atması gibi bir alışkanlık var. Hatta piyasalarda “Trump her zaman geri adım atar” şeklinde bir algı bulunuyor. Özellikle petrol fiyatlarının yükselmesi, ABD’deki hane halkını da etkileyen bir durum. Bu da enflasyonist beklentileri artıran bir unsur.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN KRİTİK ÖNEMİ

Trump’ın uzun süredir istediği faiz indirme sürecini olumsuz yönde etkileyeceği için petrol fiyatları oldukça önemli. Bu nedenle yükselen petrol fiyatlarını aşağı çekme amacıyla “Savaş neredeyse bitti.” söylemini kullandı. Buna bağlı olarak Brent petrol şu anda 93 dolar civarında seyrediyor. ABD’li hane halkı ise temel olarak şuna bakıyor:

“Benzine ve motorine ne kadar para ödüyorum?”

Bu maliyet artarsa enflasyonist baskı oluşacaktır. Enflasyonun artması hane halkı için iyi bir haber değil; diğer taraftan Trump’ın faiz indirme isteğini de tamamen ortadan kaldıracaktır. Bu nedenle Trump, “Savaş bitti.” diyerek bir adım attı. Hürmüz Boğazı burada kritik bir noktada bulunuyor.

Dünya petrol sevkiyatının %20’si ve aynı şekilde doğalgazın %20’si bu bölgeden geçiyor. Yani enerji açısından tam bir merkez konumunda. Hem enerji arzı hem de enerji talebi için çok önemli bir yer olan Hürmüz Boğazı’nın kapanması şu anlama geliyor: Enerji satmak isteyen ülkeler satamıyor, almak isteyen ülkeler ise alamıyor. Bu da dünya enerji ticaretinin yaklaşık %20’sinin aksaması demek ki bu oldukça yüksek bir oran.

PETROLÜN ABD EKONOMİSİNE ETKİSİ

Trump ayrıca Venezuela’dan şimdiye kadar 100 milyon varillik petrol çıkardıklarını söyledi. Enerji üretimi ve arz fazlası bulunduğu yönündeki açıklamalarla da piyasayı sakinleştirmeye çalıştı. Çünkü enerji fiyatlarının yüksek olması Trump’ın da işine gelmiyor. FED Başkanı ile sürekli “faiz indir” tartışması yaşadığı biliniyor. Petrol fiyatları yükselirse faizler düşmez; bu temel bir kuraldır.

Aynı zamanda uyguladığı bir ticaret politikası var ve bu politika yüksek enflasyon ile yüksek faiz ortamından olumsuz etkilenir. İçeride enflasyon ve faiz artarsa, “Önce Amerika, üretimi ve istihdamı artıracağım” söylemi de zayıflar. Trump da bunu görerek yeni bir söylem geliştirdi.

Petrol konusu oldukça önemli. Dünyadaki tüm merkez bankalarının mart ayında faiz indirme düşüncesinden büyük ölçüde uzaklaştığını düşünüyorum. Çünkü artan enerji fiyatlarının oluşturduğu enflasyonist baskı ve belirsizlik, merkez bankalarını daha temkinli olmaya zorlayacaktır. Hatta bazı merkez bankaları, kriz ve savaş devam ederse faiz indirmeyi bir kenara bırakıp faiz artırma sürecine bile gidebilir. Daha şahin bir duruş söz konusu olabilir.

KRİZ SÜRERSE KÜRESEL EKONOMİ NASIL ETKİLENİR?

Nitekim buna bağlı olarak petrol fiyatı 93 dolara kadar geriledi. ABD endekslerinde de yaklaşık %1’e yakın toparlanma görüldü. Ancak bunun kalıcı olup olmadığı belirsiz. Çünkü ortada bir gerçek var: Savaş devam ediyor ve Hürmüz Boğazı hâlen fiilen kapalı. Trump ise “Savaş bitti.” diyor. Piyasalar şu an bunu anlamaya çalışıyor. Trump’ın söylemi mi yoksa sahadaki gerçeklik mi baskın çıkacak? Bunu uygulamalarda görmek gerekecek.

Petrolde çok sert bir yükseliş oldu, ardından geri çekilme yaşandı. Şu anda piyasalar savaşın gidişatını izliyor. Diplomasi kanalı dünya liderleri arasında yoğun şekilde çalışıyor. Çünkü bu kriz tüm dünyayı olumsuz etkileyecek ve büyük bir belirsizlik yaratacak bir durumda. Bu nedenle piyasalar biraz daha netlik görmek istiyor.

İLGİLİ HABER

Finans

Hedef sınırların ötesinde: İran'dan Amerika'ya ekonomik gözdağı!

Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı