Ekonomide ipler gerildi: Piyasada yön ne olacak?

ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı akabinde İran’dan gelen misillemelerle birlikte Orta Doğu’da savaş devam ediyor. Ekonomide ise ipler gerildi… Hürmüz Boğazı kapalı, gemiler geçemiyor. Piyasalardaki savaş dalgası ne yöne evrilir? Uzmanlar ne diyor? İşte detaylar...

KÜRESEL EKONOMİ ALARM VERİYOR

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan gerilim, İran’ın misilleme hamleleriyle tam ölçekli bir enerji ve lojistik krizine dönüştü. Dünyanın en kritik su yollarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapanması, piyasalarda şok etkisi yarattı.

"HÜRMÜZ SENARYOSU İHMAL Mİ EDİLDİ?"

Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın hazırlıksız yakalanılan bir gelişme olduğunu belirten Beykent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Ferman, stratejik planlamadaki eksikliklere dikkat çekti:

"Hürmüz Boğazı ile ilgili bu gelişmelerin önceden bu yönüyle kestirilmediği veya hazırlıklı olunmadığı konusunda gittikçe dozu artan eleştirileri görüyoruz. Anlaşılıyor ki özellikle Hürmüz Boğazı'nda seyrüseferin engellenebileceğine dair ayrıntılı bir çalışma yapılmamış. Galiba kısa vadede böyle bir opsiyona fazla prim verilmemiş."

ENERJİ PİYASALARINDA SERT YÜKSELİŞ

Savaşın 16. gününde enerji fiyatlarındaki tablo korkutucu boyutlara ulaştı. Prof. Dr. Murat Ferman, piyasalardaki son durumu şu verilerle özetledi:

-Petrol: Sadece 2 hafta içerisinde %40'ın üzerinde artış gösterdi.

-Doğal Gaz: Yaklaşık %60 oranında bir artış kaydedildi.

-Kömür: 2030’da devreden çıkarılması planlanan kömür bile bu krizden etkilenerek %16 civarında prim yaptı.

SADECE PETROL DEĞİL: GÜBRE VE ÇİP KRİZİ KAPIDA!

Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması, sadece enerji sektörünü değil, tarım ve yüksek teknoloji üretimini de doğrudan tehdit ediyor. Savaş ekonomisinin görünmeyen yüzüne değinen Prof. Dr. Murat Ferman, kritik uyarılarda bulundu:

"Savaş ekonomisini sadece petrol üzerinden okumamak gerekir. Özellikle dikkat çekmeyen bir nokta var; tam gübre kullanma mevsiminin başında, üre başta olmak üzere sentetik gübrelerin önemli bir kısmı bu bölgeden geliyor. Burada büyük sıkıntılar var; bir hafta içerisinde %25'lik fiyat artışı oldu."

"ÇİP SAVAŞLARI" YENİ BİR BOYUT KAZANDI

Teknoloji dünyasını sarsacak bir diğer tehlike ise helyum gazı tedariğinde yaşanıyor. Prof. Dr. Murat Ferman, krizin teknolojik üretim bandını nasıl durdurabileceğini açıkladı:

"Petrolden yan ürün olarak elde edilen helyum gazı, çip (yarı iletken) üretiminde çok önemli bir rol oynuyor. Çip üretiminin ne anlama geldiğini, 'Çip Savaşları' döneminden biliyoruz. Savaş durumu şu an kesilse bile, burada en az 4-5 haftalık bir sıkıntının kaçınılmaz olduğu ortaya çıkıyor."

İLGİLİ HABER

EKONOMİ

Bankada parası olanlar dikkat! Oranları güncelledi: Kim ne kazanacak?

Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı