TÜFE hesaplamasında güncelleme: Baz yılı değişti, sepet yenilendi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), enflasyon hesaplamalarında kullanılan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yöntemine ilişkin kapsamlı bir güncelleme gerçekleştirdi. Kurumun internet sitesinde yayımlanan bilgilere göre, tüketim alışkanlıklarını daha doğru yansıtmak amacıyla fiyat derlenen yerleşim yerleri, iş yerleri ve endeks sepetindeki ürünler her yıl yeniden düzenleniyor.

TÜFE, toplumun tüketim eğilimlerini gerçeğe en yakın şekilde yansıtmayı amaçlayan mal ve hizmet sepeti üzerinden hesaplanıyor. Piyasada bulunan tüm ürün ve hizmetlerin fiyatlarının takip edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle, hanehalkı harcamalarında önemli paya sahip ürün ve hizmetler seçilerek bir tüketim sepeti oluşturuluyor. Bu sepet, vatandaşların günlük yaşamda en sık tercih ettiği kalemleri kapsıyor.

2025 YENİ BAZ YILI OLARAK BELİRLENDİ

Yapılan düzenleme kapsamında TÜFE hesaplamalarında baz yıl güncellendi ve 2025 yılı temel yıl olarak kabul edildi. Baz yıl, fiyat endeksinin 100 olarak kabul edildiği referans yılı ifade ediyor. Bu değişikliğin, enflasyon verilerinin daha anlaşılır hale gelmesine katkı sağlaması, uluslararası karşılaştırmaları kolaylaştırması ve endeks değerlerinin aşırı büyümesini önlemesi hedefleniyor.

Baz yıl güncellemesiyle birlikte, mevcut sınıflama sisteminin yerine tüketim alışkanlıklarını daha kapsamlı yansıtan “Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması (COICOP-2018)” sistemine geçildi. Yeni sınıflama ve ağırlık yapısına göre hazırlanan ilk veriler ocak ayı TÜFE bülteni ile yayımlandı. Yetkililer, bu değişikliğin enflasyon oranlarını yeniden hesaplamak anlamına gelmediğini, yalnızca mevcut verilerin yeni sınıflama yapısına göre düzenlendiğini belirtti.

TÜFE SEPETİNDE ÜRÜN DEĞİŞİKLİKLERİ YAPILDI

2026 yılı itibarıyla TÜFE hesaplamalarında 81 il ve 239 ilçede bulunan 39 bin 70 iş yeri ile 5 bin 246 konuttan kira verisi dahil olmak üzere toplam 428 madde ve 972 ürün çeşidi için aylık yaklaşık 636 bin fiyat verisi toplanacak.

Her yıl yapılan güncellemeler kapsamında tüketim harcamalarında ağırlığı artan ürünler sepete dahil edilirken, önemi azalan ürünler sepetten çıkarılıyor. Bu yıl yapılan değişiklikle sepete simit, yöresel peynir çeşitleri, hazır pizza ve börek, okul forması, bebek kıyafetleri, termos ve araç ekspertiz hizmeti gibi 38 yeni kalem eklendi. Kakao, yufka, kravat, gazete ve bazı tıraş ürünleri ise sepetten çıkarıldı.

Ayrıca tüketim tercihlerindeki değişimi yansıtmak amacıyla otomobil kategorisinde de düzenleme yapıldı. Dizel otomobil tamamen sepetten çıkarılırken, benzinli, elektrikli ve hibrit otomobilleri kapsayan yeni ürün çeşitleri eklendi.

ENFLASYON AĞIRLIKLARINDA YENİ DAĞILIM

Yeni düzenleme ile TÜFE hesaplamasında kullanılan ana harcama gruplarında da değişiklik yapıldı. Baz yılın “2003=100” yerine “2025=100” olarak güncellenmesiyle ana grup sayısı 12’den 13’e çıkarıldı. Özellikle dijital ürün ve içerik tüketimi ayrı bir kategori haline getirilirken, sigorta ve finansal hizmetler de yeni harcama grubu olarak endekse dahil edildi.

Yeni ağırlık dağılımına göre gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 24,44’e, konut ve enerji harcamalarının payı yüzde 11,40’a geriledi. Ulaştırma harcamalarının ağırlığı ise yüzde 16,62’ye yükseldi. Giyim, ev eşyası, kültür ve eğlence, lokanta ve konaklama gibi hizmet kalemlerinin ağırlığında artış görüldü.

Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı