Mega El Nino emtia piyasasında oynaklığı artırabilir
Okyanus yüzey sıcaklıklarının normal seviyelerin üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan El Nino hava olayının daha güçlü bir şekilde yaşanması halinde, tarım ürünleri başta olmak üzere çok sayıda emtiada arz koşullarının etkilenebileceği belirtiliyor.
Uzmanlara göre Mega El Nino'nun ortaya çıkması, emtia piyasalarında fiyat hareketliliğini artırabilecek yeni bir risk oluşturuyor. Özellikle kuraklık, sel ve aşırı sıcaklıkların tarımsal üretim üzerindeki etkileri nedeniyle arz endişelerinin güçlenebileceği ifade ediliyor.
EL NINO NASIL SINIFLANDIRILIYOR?
Okyanuslardaki yüzey sularının normalden yaklaşık 1 derece daha fazla ısınması El Nino olarak adlandırılıyor.
Sıcaklık artışının 1 ila 2 derece arasında olması "Süper El Nino", 2 derecenin üzerine çıkması ise "Mega El Nino" olarak tanımlanıyor.
Emtia piyasalarında El Nino kaynaklı gelişmeler takip edilirken, uzmanlar son derece güçlü bir El Nino'nun yeniden görülme ihtimaline dikkat çekiyor. Uzmanların değerlendirmelerine göre en son 1877 yılında yaşanan Mega El Nino benzeri bir hava olayının bu yıl etkili olması ihtimali bulunuyor.
TARIM ÜRÜNLERİNDE FİYAT HAREKETLİLİĞİ ARTTI
El Nino kaynaklı arz endişelerinin etkisiyle uluslararası piyasalarda bazı tarım ürünlerinde önemli fiyat artışları görüldü.
Bu yıl buğday fiyatları yüzde 40'ın, mısır yüzde 22'nin, soya fasulyesi yüzde 26'nın, şeker yüzde 20'nin ve pirinç fiyatları yüzde 45'in üzerinde yükseldi.
Mega El Nino'nun etkisinin güçlenmesi halinde tarım ürünlerinin yanı sıra geniş bir emtia grubunda arz koşullarının değişebileceği ve piyasalardaki oynaklığın daha da artabileceği öngörülüyor.
EL NINO TARIM ÜRÜNLERİNDE VOLATİLİTEYİ ARTIRDI
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, El Nino'nun haziran ayından itibaren tarım ürünlerindeki volatiliteyi artırdığını belirtti.
Ergezen, pirinç, pamuk, kakao, kahve, mısır ve buğday gibi ürünlerde fiyat hareketliliğinin belirgin şekilde arttığını ifade etti. Bu ürünlerde hem yukarı hem de aşağı yönlü sert hareketler görüldüğünü belirten Ergezen, El Nino'nun söz konusu hareketliliğin önemli nedenlerinden biri olduğunu söyledi.
SICAKLIKLAR ÜRETİMİ DE ETKİLEYEBİLİR
Ergezen, emtia piyasasındaki endüstriyel ürünlerin fiyat hareketlerinin de zaman zaman El Nino kaynaklı gelişmelerden olumsuz etkilenebildiğini belirtti.
El Nino'nun bu ürünleri doğrudan etkilediğini söylemenin zor olduğunu ifade eden Ergezen, artan sıcaklıkların üretim tarafında gecikmelere neden olabileceğini söyledi. Özellikle Afrika ve Avustralya'da yaşanabilecek gelişmelerin maden üretimi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini dile getirdi.
Ergezen, El Nino'nun 2027'nin başına kadar sürmesinin beklendiğini, Mega El Nino'nun ise bu süreci uzatarak ilk çeyreğin sonlarına kadar taşıyabileceğini belirtti.
KURAKLIĞIN ETKİSİ SONRAKİ SEZONDA DA GÖRÜLEBİLİR
Ergezen, sıcaklıkların yükselmeye başlamasının ardından hava koşullarının kısa sürede normale dönmesinin kolay olmadığını ifade etti.
Şiddetli bir El Nino yaşanması durumunda etkilerin hızlı şekilde ortadan kalkmayabileceğini belirten Ergezen, uzun süren kurak ve yağışsız dönemin ardından yağışlı hava koşullarına geçişin kolay olmadığını söyledi.
Ergezen ayrıca mevcut hava koşullarının yalnızca içinde bulunulan dönemi değil, sonraki üretim sezonunu da etkileyebileceğine dikkat çekti. El Nino'nun yılın başında zayıflaması halinde dahi etkilerinin bir sonraki sezonda görülebileceğini belirten Ergezen, bunun emtia piyasalarında en az bir yıl sürebilecek dalgalanmaya yol açabileceğini ifade etti.
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı