Küresel petrol piyasasında belirsizlik devam ediyor

Küresel petrol piyasaları, arz şokuna karşı devreye alınan stratejik rezerv hamlelerine rağmen hâlâ tam anlamıyla dengelenmiş değil. Fiyatlardaki dalgalanma ve piyasalardaki kırılgan yapı sürerken, özellikle jeopolitik gelişmeler arz güvenliği üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

International Energy Agency üyesi ülkeler, 11 Mart’ta aldıkları kararla toplam 400 milyon varil petrolü acil durum stoklarından piyasaya sunma kararı aldı. Bu adım, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol akışında yaşanan aksaklıkların ardından geldi.

Söz konusu gelişmeler, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Tahran’ın bazı deniz taşımacılığı rotalarını kısıtlamasıyla tetiklendi. Bu durum, küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’nda ciddi bir arz endişesi yarattı.

SEVKİYATLAR BAŞLADI ANCAK ETKİ SINIRLI

IEA Başkanı Fatih Birol, rezervlerden çıkan petrolün özellikle Asya piyasalarına ulaşmaya başladığını açıkladı. Asya-Pasifik bölgesinin 100 milyon varilin üzerinde katkı sunduğu, Avrupa’nın benzer seviyelerde, Amerika kıtasının ise 170 milyon varilin üzerinde arz sağlamasının beklendiği ifade edildi.

Buna rağmen piyasada beklenen rahatlama henüz oluşmadı. Uzmanlara göre bunun en önemli nedeni, rezervlerin aynı anda değil kademeli olarak piyasaya girmesi ve sevkiyat süreçlerinin lojistik, rafineri uyumu ve sözleşmeler nedeniyle zaman alması.

PİYASALARDA KIRILGANLIK SÜRÜYOR

Kpler kıdemli analisti Johannes Rauball, küresel petrol piyasasında kırılganlığın devam ettiğini belirtiyor. Rauball’a göre, birçok ülke henüz rezervlerinden beklenen ölçekte petrol salımı yapmadı ve sürecin büyük bölümü henüz tamamlanmış değil.

Japonya’nın rezervlerinin büyük kısmının nisan ayında devreye girmesi beklenirken, ABD’de ise Teksas ve Louisiana’daki rezervlerden 45,2 milyon varil ham petrol için şirketlerle anlaşmalar yapıldığı ve teslimatların 1 Nisan ile 31 Mayıs arasında gerçekleşeceği bildirildi.

ÇİN VE DİĞER BÜYÜK OYUNCULAR BEKLEMEDE

Öte yandan Çin, henüz büyük ölçekli bir rezerv salımı konusunda resmi bir karar almış değil. Rafineriler kısa vadede arz sıkıntısıyla karşı karşıya olsa da, stratejik stokların piyasaya sunulması yönünde net bir adım atılmadığı belirtiliyor.

Bu durum, küresel arz üzerindeki belirsizliği artıran unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİTİK ROLÜNÜ KORUYOR

Uzmanlara göre arz kesintilerine en açık ülkeler, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ithal eden ülkeler. Filipinler, Vietnam ve Japonya’nın petrol ithalatının yaklaşık yüzde 80’i bu rotaya bağlı.

Japonya’nın yüksek stokları bir tampon görevi görse de, Filipinler ve Vietnam gibi ülkeler daha sınırlı rezervlere sahip. Singapur, Güney Kore ve Tayvan da benzer risklerle karşı karşıya.

Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı