SON DAKİKA HABERİ | Erken emeklilikte kritik ayrıntı! 18 yaş kuralı nasıl işliyor?
Milyonlarca çalışan emeklilik planlarını yaparken, sigorta başlangıç tarihi, prim gün sayısı ve 18 yaş öncesi çalışmalarla ilgili kurallar yeniden gündeme geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın uygulamaları ile Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) denetimleri, erken emeklilik konusunda merak edilen birçok soruyu da beraberinde getiriyor.
Sigortalılık başlangıcı, kişinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk kez çalışmaya başladığı tarihi ifade ediyor.
Sigortalılık süresi ise ilk çalışma tarihi ile emeklilik aylığının bağlandığı tarih veya sigortalının vefat ettiği tarih arasında geçen süre olarak kabul ediliyor.
18 yaşından önce sigortalı olarak çalışılan dönemlerde ödenen primler, emeklilik hesabında geçerli sayılıyor ve toplam prim gününe ekleniyor. Ancak sigortalılık süresinin başlangıcında farklı bir uygulama bulunuyor.
Örneğin 16 yaşında sigortalı olarak çalışmaya başlayan bir kişinin prim günleri geçerli kabul edilirken, emeklilik için gerekli sigortalılık süresi 18 yaşını doldurduğu tarihten itibaren hesaplanıyor.
sabah.com'dan Önder Yılmaz'ın haberine göre, Kıdem tazminatı hesabında 18 yaşından önce geçen çalışma süreleri dikkate alınmıyor. Kıdem tazminatına esas süre, kişinin 18 yaşını doldurduğu tarihten itibaren başlıyor.
Bu nedenle çocuk yaşlarda geçirilen sigortalı çalışma süreleri kıdem hesabına dahil edilmiyor.
SGK'nın uygulamalarına göre anne ya da babaya ait işyerlerinde 18 yaşından önce yapılan çalışmalar bazı durumlarda geçersiz sayılabiliyor.
Çocuğun sigortalı kabul edilmesi için vasi katılımıyla düzenlenmiş ve hakim tarafından onaylanmış bir hizmet sözleşmesinin bulunması gerekiyor.
Bu şartların sağlanmaması halinde SGK, sigortalılık başlangıcını ve prim günlerini iptal edebiliyor.
Staj dönemlerinde yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi yatırıldığı için bu süreler emeklilik hesabında dikkate alınmıyor.
Uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenmediğinden staj süreleri ne prim günü hesabına ne de sigortalılık süresine dahil ediliyor. SGK kayıtlarında görünmesine rağmen emeklilik hakkı açısından herhangi bir avantaj sağlamıyor.
Emeklilik hesaplamalarında iki farklı kriter uygulanıyor. Prim günü hesabında sigorta başlangıç tarihi esas alınırken, sigortalılık süresi hesabında 18 yaşın doldurulduğu tarih dikkate alınıyor.
Bu nedenle erken yaşlarda işe başlayan kişilerin prim günleri geçerli olsa da sigortalılık süresi hesabı 18 yaş sonrasından başlatılıyor.
SGK, emeklilik işlemlerini yalnızca başvuru aşamasında değil, emeklilik sonrasında da inceleyebiliyor.
Denetimlerde sigortalılık süreleri, prim günleri, hizmet dökümleri, işe giriş ve çıkış kayıtları, askerlik ve doğum borçlanmaları ile sahte sigortalılık iddiaları kontrol ediliyor.
Tespit edilen usulsüzlükler nedeniyle emeklilik kararları yeniden değerlendirilebiliyor ve haksız ödemeler geri talep edilebiliyor.
SGK'nın gerçekleştirdiği denetimlerde son beş yılda 560 bin 540 kişinin sahte sigortalı olduğu belirlendi. Yapılan incelemeler sonucunda toplam 12 bin 209 kişinin emekliliği iptal edildi. Bunların 9 bin 304'ü SSK (4/A), 2 bin 905'i ise Bağ-Kur (4/B) kapsamında yer aldı.
Mart 2023'te yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden 1 Ocak 2026 tarihine kadar yaklaşık 2,6 milyon kişi yararlandı.
Aynı dönemde normal emeklilik şartlarını sağlayan yaklaşık 660 bin kişiye de yaşlılık aylığı bağlandı. Böylece son üç yılda toplam 3,3 milyon kişi emekli aylığı almaya başladı. 2025 yılı içerisinde ise tüm sigorta statülerinde yaklaşık 440 bin kişi emekli olurken, bunların yaklaşık 204 binini EYT kapsamındaki başvurular oluşturdu.
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı