Otomobilde yine aynı alarm! İşte masadaki risk
Ortadoğu’da tırmanan gerilim yalnızca enerji piyasalarını değil, otomotiv sektörünün geleceğini de doğrudan etkilemeye başladı. Petrol fiyatlarında görülen sert yükseliş, özellikle yakıt maliyetlerinden kaçınmak isteyen tüketicileri elektrikli ve hibrit araçlara yönlendirirken, bu eğilim Asya’dan ABD’ye, Avrupa’dan diğer pazarlara kadar daha görünür hale geliyor. elektrikli araç üretiminde hayati rol oynayan çip ve batarya bileşenlerinde tedarik baskısı büyüyebilir. Özellikle çip üretiminde kullanılan bazı kritik gazların önemli bölümünün Körfez bölgesinden sağlanması, otomotiv üreticileri açısından ciddi bir kırılganlık yaratıyor.
Asya ülkelerinde elektrikli araç bayilerinde müşteri trafiği arttı. ABD ve Avrupa’dan gelen haberler de benzer bir eğilime işaret ediyor. Ancak otomotiv sektörü açısından asıl risk üretim tarafında büyüyor. Savaşın uzaması halinde elektrikli araçlara talep artarken, bu araçların üretiminde kritik öneme sahip parçalarda yaşanabilecek sıkıntılar fabrikaları zorlayabilir.
Viyana merkezli Supply Chain Intelligence Institute Austria’nın (ASCII) raporuna göre, İran-İsrail-ABD savaşı iki ayı aşarsa Avrupa otomotivinde çip ve batarya hücrelerinde ciddi bir tedarik sıkıntısı yaşanabilir. Bunun nedeni, yarı iletken üretiminde kritik rol oynayan helyum, neon ve argon gibi gazların büyük ölçüde Körfez ülkelerinden sağlanması.
Özellikle dünya helyum üretiminin önemli kısmını karşılayan Katar, bu alanda belirleyici konumda. Bu gazlar çip üretiminde doğrudan kullanılan kritik girdiler. Helyum soğutma süreçlerinde, neon ve argon ise devrelerin işlenmesinde kullanılıyor.
Bu çerçevede Hürmüz Boğazı’nda artan risk, hem enerji fiyatlarını yükseltiyor hem de helyum gibi kritik gazların sevkiyatını tehdit ediyor. ASCII raporu, bu durumun zincirleme etkisinin doğrudan çip üreticilerine yansıyabileceğinin altını çiziyor. Rapora göre, savaşın uzaması Körfez’den gaz tedarikindeki kesintiler Singapur, Tayvan ve Güney Kore gibi çip üretim merkezlerinde üretimi aksatabilir, dolayısıyla Avrupa otomotiv fabrikaları parça bulmakta zorlanabilir.
ASCII’ye göre tablo endişe verici olsa da henüz kriz boyutuna ulaşmış değil. Başlıca çip üretim merkezleri olan Çin, Tayvan, ABD, Almanya ve Japonya yalnızca Katar gazına bağlı değil. Sektör, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası Mariupol ve Odessa’daki neon üretiminin durmasıyla benzer bir sınavdan geçmişti. O dönemde şirketler alternatif tedarik kaynaklarına yönelmiş, rezervlerini kullanmış ve talebi dengeleyerek süreci yönetmişti. Sonuç olarak, son analizler yeni bir çip krizinin ortaya çıkması için en kritik senaryonun Hürmüz’de uzun süreli kesinti yaşanması olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum kısa vadede fiyat baskısı ve tedarik zorlukları gündeme gelebilir. Buna karşın alternatif tedarik kanalları ve mevcut rezervler, şimdilik piyasayı dengeleyen unsurlar olarak öne çıkıyor.
Artan yakıt fiyatları tüketiciyi elektrikli ve hibrit modellere yöneltmeye başlasa da, ABD’li otomotiv devi General Motors bu etkinin kısa vadede sınırlı kalacağını düşünüyor. Şirketin Finans Direktörü Paul Jacobson, tüketici davranışının anlık fiyat artışlarıyla değil, kalıcı maliyet baskısıyla değiştiğine dikkat çekti. Bank of America konferansında konuşan Jacobson, “İnsanların yakıt tasarruflu araçlara yönelmesi için petrol fiyatlarının genellikle 4 ila 6 ay boyunca yüksek seyretmesi gerekir” dedi. Bu değerlendirme, savaşın ilk haftalarında gözlenen talep artışının henüz kalıcı bir trende dönüşmediğine işaret ederken, asıl kırılmanın zamanla oluşabileceğini ortaya koyuyor.
Çinli otomotiv devi BYD, artan petrol fiyatlarının etkisiyle talepte yeniden yükseliş gözlemliyor. Şirketin Filipinler’in başkenti Manila’daki bir bayisinin yalnızca iki haftada bir aylık satış kotasını doldurması, küresel basında sahadaki talep artışının en somut göstergelerinden biri olarak öne çıktı. Tayland Otomotiv Endüstrisi Birliği de küresel petrol fiyatlarının mevcut seviyelerde kalması veya daha da yükselmesi halinde elektrikli araçlara olan tüketici talebinde ciddi artış beklediklerini duyurdu.
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı
