SON DAKİKA
İkinci el otomobilde ‘Şubat’ sürprizi! İşte en çok değerlenen modeller…
İkinci el otomobilde şubat ayı verileri dengeleri değiştirdi. Reel fiyatlarda gerileme yaşanmasına rağmen bazı modeller talep patlamasıyla adeta yok satıyor. Peki bu tablo, alım için doğru zamanın geldiği anlamına mı geliyor? İşte öne çıkan modeller ve piyasanın yeni yönü…
Otomotiv piyasasında dengeler değişmeye devam ediyor. İkinci el araç piyasasının nabzını tutan son araştırmalar, şubat ayında ezber bozan bir tabloyu ortaya koydu. Açıklanan son verilere göre; otomobil talebinde geçen yılın aynı dönemine göre artış yaşanırken, fiyatların reel (enflasyondan arındırılmış) olarak düşüş eğiliminde olduğu görüldü.
Araştırmaya göre şubat ayında ortalama reel fiyatlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,9, bir önceki aya göre ise yüzde 2 düşüş gösterdi. İşin en çarpıcı yanı ise fiyatlar reel olarak gerilerken, satılık otomobillerin ilanda kalma (satılma) süresinin kısalması oldu. satılık otomobillerin ilanda kalma süresi bir önceki aya kıyasla 1,6 gün kısalarak 21,3 güne geriledi.
Yapılan araştırmada yaşlı araç grubunda 2004-2008 model otomobillerin ortalama fiyatı 489 bin 614 lira, 2009-2013 model araçlar 811 bin 23 lira, 2014-2018 model araçlar ise 1 milyon 246 bin lira gerçekleşti.
Bir önceki yılın aynı ayına kıyasla fiyat değişimleri 2004-2008 model araçlarda yüzde 9,3, 2009-2013 model araçlarda yüzde 16,1 ve 2014-2018 model araçlarda yüzde 17,2 oldu.
Yıllık değişim oranları 2019 model araçlarda yüzde 13,6, 2020 model araçlarda yüzde 16,2, 2021 model araçlarda yüzde 14,1, 2022 model araçlarda yüzde 6,8, 2023 model araçlarda yüzde 8,2 ve 2024 model araçlarda yüzde 11,9 oldu.
Genç araç grubunda ise 2019 model otomobillerin ortalama fiyatı 1 milyon 419 bin lira, 2020 model araçlar 1 milyon 663 bin lira, 2021 model araçlar 1 milyon 675 bin lira, 2022 model araçlar 1 milyon 785 bin lira, 2023 model araçlar 2 milyon 54 bin lira ve 2024 model araçlar 2 milyon 144 bin lira olarak kaydedildi.
Piyasada en çok satılan modeller ve fiyat aralığı ne? İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel'in değerlendirmeleri şöyle;
“Yaptığımız çalışmalar neticesinde ortaya konan veriler, ikinci el otomobil piyasasında son bir yıldır gözlemlediğimiz yapısal dönüşümün devam ettiğini net biçimde teyit ediyor. Talep tarafı canlılığını korurken, fiyatların reel bazda gerilemesi aslında piyasanın “nominal artış – reel düzeltme” dengesine oturduğunu gösteriyor. Özellikle finansmana erişim maliyetlerinin yüksek seyretmesi ve alternatif yatırım araçlarının cazibesini koruması, önümüzdeki dönemde de reel fiyatlar üzerinde baskı yaratmaya devam edecektir. Ancak burada kritik ayrım söz konusu. Reel bazda gerileme devam etse bile, nominal fiyatlarda düşüş beklemek gerçekçi değil. Daha ziyade sınırlı artışlar ve yatay bir seyir içinde enflasyonun fiyatları eritmeye devam ettiği bir dönem göreceğimiz kanaatindeyiz.
Bugün sahada en hızlı dönen araçlara baktığımızda, belirli bir rasyonelleşmenin oluştuğunu söylemek mümkün. Özellikle 500 bin TL ile 1,2 milyon TL bandında yer alan, 5-10 yaş arası, C segment ağırlıklı dizel ve benzinli araçlar hâlâ pazarın omurgasını oluşturuyor. Bu grupta bireysel kullanıcı kitlesi yoğun. 1,2 milyon TL üzerindeki daha genç araçlarda ise satış devam ediyor ancak karar süresi uzuyor. Elektrikli ve hibrit araçlarda ise ilgi yüksek olmasına rağmen fiyat seviyesi nedeniyle işlem hacmi sınırlı kalıyor. Kısacası ikinci el piyasası bugün erişilebilirlik ekseninde şekilleniyor.
Model yılı kırılımındaki farklılaşma söz ettiğimiz erişilebilirlik husus ile alakalı. 2014-2018 bandındaki araçların öne çıkmasının temel sebebi, bu grubun fiyat/performans dengesini en iyi noktada sunması. Daha yeni araçlar hem yüksek fiyat hem de finansman maliyeti nedeniyle erişim dışına kayarken, daha yaşlı araçlar da bakım ve kullanım maliyetleri nedeniyle tercih edilmekte zorlanıyor. Dolayısıyla tüketici rasyonel bir orta noktaya yöneliyor. Bu tabloyu orta sınıf araç hayalinden vazgeçti şeklinde okumak doğru olmaz ancak erişim koşullarının çetinleşmesi nedeniyle beklentilerin aşağı yönlü revize edildiği söylenebilir.
Bayram sonrası ve yaz dönemine ilişkin beklentilerde ise klasik mevsimsellik bu yıl da satışlara etki edecektir. Özellikle nisan ayı itibarıyla talepte toparlanma, mayıs-haziran döneminde ise daha belirgin bir hareketlilik öngörüyoruz. Ancak bu hareketin fiyatlara yansıması geçmiş yıllardaki gibi sert olmayacaktır. Bu noktada ABD/İran savaşının sürmesi de kritik bir etken. Savaş devam ettiği taktirde normal şartlar altındaki öngörülerimiz değişkenlik gösterebilir. Pandemi dönemi kadar olmasa da tedarik sorunları, akaryakıt ve döviz kurunun oluşturabileceği maliyet değişimleri araç fiyatlarına ve hızla ulaşıma etki edebilir.
Bugün gelinen noktada nakit pozisyonu olan ya da araç değişimi planlayan tüketici için piyasa geçmişe kıyasla daha rasyonel bir zemin sunuyor. Reel fiyatların gerilediği, satış sürelerinin kısaldığı bir ortam aslında değerine alım fırsatının oluştuğu ortamı sunuyor. Ancak kesin ifadeler kullanmak yerine, içinde bulunduğumuz dönemi denge aralığı olarak tanımlamak daha doğru olur. Doğru araç, doğru fiyat ve doğru zamanlama kriterleri sağlandığında, bugün almak orta vadede avantajlı olacaktır.”