Gözler Hürmüz’deyken, Rusya petrol gelirini artırdı! Enerjide ‘nisan’ alarmı: "Daha kötü olabilir" uyarısı geldi…
Orta Doğu'da çatışmaların başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'nın kapanması ve dün başlayan ABD ablukası ile enerji akışında yaşanan aksamalara dair endişeler artıyor. Bu endişelere dair uyarılardan biri de Uluslararası Enerji Ajansı’ndan (IEA) “Nisan ayı marttan daha zorlu olabilir” şeklinde geldi. Öte yandan ABD’nin Rus petrolüne uyguladığı muafiyet 11 Nisan’da sona erdi. Süresinin uzatılacağı yönünde iddialar uluslararası basına yansırken, Rusya’nın mart ayı petrol ihracat gelirleri yaklaşık iki katına çıkarak 19 milyar dolara ulaştı.
Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), Rusya’nın Mart ayı petrol ihracat gelirlerinin, Orta Doğu’da tırmanan savaşın enerji fiyatlarını tetiklemesi üzerine uygulanan yaptırım esneklikleri sayesinde yaklaşık iki katına çıkarak 19 milyar dolara ulaştığını duyurdu.
Bugün yayımlanan verilere göre, Rusya’nın ham petrol ve petrol ürünleri ihracatı geçtiğimiz ay günlük 7,1 milyon varile yükseldi. Bu rakam, Şubat ayı seviyelerine kıyasla günlük 320 bin varillik bir artışa tekabül ediyor.
Rusya’nın aylık petrol gelirine yansıyan bu yükselişte, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) enerji piyasalarındaki arz baskısını hafifletmek amacıyla aldığı muafiyet kararı etkili oldu. Washington yönetimi, mevcut petrol arzının küresel erişimini artırmak için denizde mahsur kalmış Rus petrolünün satın alınmasına geçici olarak izin verildiğini bildirmişti. ABD Hazine Bakanlığının yayımladığı genel lisansa göre, yaptırımlar kapsamında yasak olan Rusya menşeli petrol veya petrol ürünlerinin satışı, teslimi ya da gemiden boşaltılması için gerekli işlemlere, bu ürünlerin 12 Mart'a kadar bir gemiye yüklenmesi şartıyla 11 Nisan'a kadar izin verildi.
Ancak bu süre doldu. Uluslararası haber ajanslarında sürenin uzatılacağına dair iddialar var. Asya ülkeleri ise taleplerini dile getiriyor. Filipinler Enerji Bakanı Sharon Garin, Rusya’dan petrol ve petrol ürünleri ithalatına devam edebilmek için ABD’den yaptırım muafiyetinin uzatılmasını talep ettiklerini duyurdu. Garin, talebin reddedilme ihtimaline karşı alternatif tedarik planları üzerinde çalıştıklarını kaydetti. Filipinler’in enerji kaynaklarını çeşitlendirme stratejisi kapsamında sadece Rusya ile sınırlı kalmadığını vurgulayan Bakan, Kolombiya, Arjantin, Kanada ve ABD gibi üreticilerle de temas halinde olduklarını belirtti. Filipinler’in Washington Büyükelçisi Jose Manuel Romualdez ise muafiyetin uzatılma ihtimalinin yüksek olduğunu söyledi.
Petrol fiyatlarında 100 doların altına iniş kaydedilse de dalgalanma sürüyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), ham petrol maliyetlerinin 28 Şubat’ta patlak veren savaş öncesine göre hâlâ yüzde 36 daha yüksek olduğuna dikkat çekerek, "Nisan ayı, Mart’tan çok daha kötü geçebilir" uyarısında bulundu. BBC’nin aktardığına göre IEA Başkanı Fatih Birol, mart ayında bölgeden, "kriz başlamadan çok önce yüklenmiş" sevkiyatların yapılabildiğini, ancak "nisan ayı boyunca hiçbir şeyin yüklenmediğine” dikkat çekti.
Geçtiğimiz ay 400 milyon varillik petrol stokunu kullanıma açan IEA üyelerinin yeni bir müdahaleye hazır olduğunu belirten Birol, "400 milyon varil kaynaklarımızın sadece yüzde 20'si. Hâlâ yüzde 80'lik bir pay var.” dedi ve gerekli olduğu durumda harekete geçilmeye hazır olunduğunu vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da düzenlenen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.Bu açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan saat 17.00'de (TSİ) İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı.Trump, konuyla ilgili daha sonra yaptığı açıklamada, İran'ın elinde kalan gemilerin Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alan ABD Deniz Kuvvetlerine yaklaşması halinde "etkisiz hale getirileceği" tehdidinde bulunmuştu.
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı