Covid-19 bitti derken HOŞ GELMEDİN HANTAVİRÜS! Küresel ekonomi buna hazır mı?
Covid-19 salgınının etkisinin azalmasıyla birlikte toparlanma emaresi gösteren ekonomik göstergeler bu kez ABD/İsrail-İran savaşının patlak vermesiyle bir kez daha belirsizlik sarmalına girdi. Altın dalgalı seyir izlerken, brent petrol rekor üstüne rekor kırdı… Savaş biter mi, Hürmüz açılır mı, barış sağlanır mı soruları gündemdeki sıcaklığını korurken dünya bu kez DSÖ’nün hantavirüs açıklamasıyla sarsıldı. Bizde hantavirüsün küresel ve Türkiye ekonomisi üzerindeki olası etkilerini Ekonomist Muhammed Bayram’a sorduk...
Pandemiden sonra hantavirüsün tüm dünya vatandaşlarını tedirgin ettiğini ifade eden Muhammed Bayram, “Özellikle Pandemide tahmin edilmeyen birçok şeyin meydana gelmesi, insanların sokağa çıkamaması işe gidememesi ticaret hanelerin kapalı olması gibi bir sürü etken bizleri de tedirgin ve tedarikli olmaya itiyor...
2020 yılında pandemi ilk etkilerini gösterirken tüm dünyada küresel bir arz şokuna ve enflasyonist etkiye sebebiyet vereceğini ve bunun yıllar süreceğini kimse tahmin edemezdi.” dedi.
TÜRKİYE EKONOMİSİ COVİD-19 SALGININDA NASIL BİR SINAV VERDİ?
Covid-19 salgınının Türkiye ekonomisi etkileri üzerinden açıklamalarda bulanan Bayram şunları söyledi:
Pandemi ilk başlangıcında bile bunun ülkemize gelmeyebileceği ticaret hayatını etkilemeyebileceği konuşulmuştu. Kaldı ki ülkemize gelmemiş olsa bile küresel olarak bir arz enflasyonu oluşturacağı için vatandaşın cebini yoran bir unsur olacaktı.
Ancak ticarethanelerinin kapalı olması çalışanların işe gidememesi vatandaşın ekonomisini etkiledi. Ancak hatırlayalım o dönemde devletimiz hem kapanan işyerlerine kısa çalışma ödenekleri nakliye ücret destekleri verdi hem de çalışamayan kişiler için de nakdi desteklerde bulundu.
Hantavirüs, Covid-19 gibi kapanmaya neden olursa küresel ekonomi bundan nasıl etkilenir sorusuna Ekonomist Bayram şöyle yanıt verdi:
Şu an lokal bazı bölgelerde görülen bu virüsün etkileri sınırlı olacaktır. Pandemide bu virüse karşı geliştirilen aşının etkilerinin ne olduğu bilinmemekte birlikte aşının bulunması da bir hayli zaman almıştı.
*Ama şu anda yeni bir virüs vakasında alınabilecek önlemler daha hızlı olacak ve küresel bir kapanmaya neden olmayacaktır. Yani bu virüs hayatımıza etkili bir şekilde girmiş olsa bile işyerlerinin kapanacağını düşünmüyorum.
*Gereken önlemlerin alınmasıyla ki bakanlığımız da gerekli hassasiyeti göstererek önlemler konusunda bizleri bilgilendiriyor ve bilinçlendiriyor. Bu virüsün aşılabileceğini düşünüyorum. Zaten şu anda ülkemizde herhangi bir vakanın tespiti bulunmamaktadır.
Ancak İran ABD İsrail Savaşı ve beş yıl süren Rusya Savaşı’ndan dolayı küresel bir enflasyonist etki zaten kucağımızda. Ve yükselen brent petrol tekrar düşmesi ve ortalamaların aşağı çekilmesi zaman alacağı için bu enflasyonist etkiyi tüm ülkeler yaşıyor. Bu sebeple petrol arzıyla hantavirüsün birleşmesi dünya için tam bir felaket olacaktır. Yani her iki olayın enflasyon etkisi zaten hayli borçlu olan dünya ülkeleri için büyük bir resesyona ve yıkıma neden olacaktır.
Türkiye’nin yıl sonu enflasyon tahminini güncelleneceğini hatırlatan Bayram sözlerini şöyle tamamladı:
Ülkemizde de yıl sonu enflasyon tahminleri güncellenecek olup yüzde 30’un aşağısında bir rakamda yıllık enflasyonun ulaşacağını beklemekteyiz. Buna eklenecek dış etkenler üç seneyi bulan sıkı para politikası ve enflasyonla mücadele politikasında bir sıkışmışlığa neden olabilecektir.
